Doorn

Langbroekerweg 10, vijf minuten lopen ten zuidoosten van de Dorpsstraat. De interieurs zijn zoals Wilhelm II ze in 1941 achterliet; het kaartje kost ongeveer €14 en omvat de ommuurde tuin, de tentoonstelling in de Oranjezaal en het koepelmausoleum waar hij begraven ligt. Reken op anderhalf uur en check het seizoen voor je gaat.

Ingang aan de Woestduinlaan of vanaf de parkeerplaats aan de Arnhemse Bovenweg, een kilometer ten noorden van het centrum van Doorn. Een houten toren op de hoogste duintop geeft een vlakke groene horizon, doorbroken door de kerktoren van Amerongen. De gemarkeerde mountainbikeroute en het rolstoeltoegankelijke bospad beginnen op dezelfde open plek.

Velperengh 13, aan de oostrand van het dorp richting Leersum. Een collectie van de Universiteit Utrecht met zo’n 8.000 houtige gewassen op 27 hectare, het sterkst in coniferen, rododendrons en esdoorns. Toegang rond €6, alleen pinnen, en op zijn mooist eind mei en opnieuw half oktober.

Aan de Gooijerdijk tussen Doorn en Langbroek, een voormalige zandafgraving met helder water, een aflopend strandje en geen voorzieningen die die naam verdienen. Gratis, zonder toezicht en druk op de twee hete weekenden die Nederland per zomer krijgt. Neem alles zelf mee; de dichtstbijzijnde koffie staat weer in de Dorpsstraat.

Ga vanuit Doorn zuidoostwaarts over de Langbroekerdijk richting Langbroek en Cothen. Binnen acht kilometer passeer je Kasteel Sterkenburg, Walenburg, Lunenburg en Sandenburg, een lint van middeleeuwse woontorens langs een sloot die in de twaalfde eeuw is gegraven. De meeste zijn privé; de tuinen van Walenburg zijn 's zomers op beperkte dagen open.

Zes kilometer westwaarts via de Woudenbergseweg, een aarden piramide die napoleontische troepen in 1804 opwierpen, met een obelisk erop. Rond €4 om hem te beklimmen, met een café aan de voet. Combineer het met de zandverstuivingen van de Leusderheide en de fietsroute over de Wageningse Berg terug naar Doorn.

Vanaf Schiphol neem je de trein naar Utrecht Centraal, ongeveer 35 minuten, daarna bus 50 vanaf het busdek boven het station richting Wageningen: die rijdt over de N225 door Zeist en Driebergen en is in 35 tot 40 minuten bij Doorn Dorpsstraat, twee tot vier keer per uur overdag. In- en uitchecken met een OV-chipkaart of contactloze bankpas; het tarief vanuit Utrecht is een paar euro. Alternatief is de trein naar Driebergen-Zeist, tien minuten vanaf Utrecht, en dan diezelfde bus 50 voor een kwartier. Met de auto is het afrit 22 van de A12 en dan de N227. In Doorn zelf is alles te belopen en parkeren in het dorp is gratis.

Ja, als je het niet erg vindt om bus en fiets te combineren. Bus 50 vanaf Utrecht Centraal stopt midden in het dorp en rijdt tot in de vroege avond, en zowel de Kaapse Bossen als Huis Doorn liggen op twintig minuten lopen. Voor het arboretum, het Doornse Gat of de kasteellaan wil je een fiets — de meeste hotels lenen of verhuren ze voor zo’n €12 per dag. Na ongeveer 22:00 ben je aangewezen op een taxi.

Nee, en daar lopen mensen tegenaan. Het huismuseum werkt met een seizoen dat grofweg van half maart tot eind oktober loopt, maandags gesloten, met af en toe een winteropenstelling rond de kerst. Het park, het theepaviljoen en het mausoleum zijn op meer dagen toegankelijk dan het huis zelf. Check de actuele kalender voordat je er een dag omheen bouwt, want Doorn heeft geen alternatief bij slecht weer.

Het Doornse Gat aan de Gooijerdijk is het lokale antwoord: een voormalige zandafgraving met bronwater dat echt helder is, gratis en zonder toezicht, op zo’n drie kilometer van het dorp. Er zijn geen kleedhokjes, geen badmeester en geen kiosk. Voor een bewaakt strand met een café rijd je vijfentwintig minuten naar het noordwesten, naar het Henschotermeer bij Woudenberg, waar je in de zomer parkeergeld betaalt.

Twintig kilometer, oftewel 35 tot 40 minuten met bus 50 of ongeveer 30 minuten met de auto buiten de spits. Op de fiets is het een aangename anderhalf uur over de Kromme Rijnroute via Bunnik en Amelisweerd, vrijwel volledig vrijliggend. Terugkomen na een avond in de Binnenstad is het zwakke punt: reken op de laatste bus of een taxi van €40.